Aktualny wykaz lektur CKE na maturę 2026 nie jest tylko suchym spisem tytułów. W praktyce decyduje o tym, jak przygotować się do ustnego polskiego, co wolno przywołać w wypracowaniu i które teksty trzeba znać naprawdę dobrze, a które wystarczy umieć osadzić w problematyce. Poniżej porządkuję to tak, żeby szybko oddzielić najważniejsze lektury od pobocznych nieporozumień i uczyć się pod egzamin, a nie pod chaos w internecie.
Najważniejsze informacje o wykazie lektur na maturę 2026
- W 2026 roku większość zdających pisze w Formule 2023, więc to ten wykaz jest kluczowy.
- Oficjalna lista wynika z informatora CKE i komunikatów dotyczących egzaminu, a nie z przypadkowych zestawień w sieci.
- W części ustnej pierwsze zadanie dotyczy lektury obowiązkowej i wybranego kontekstu.
- W wypracowaniu liczy się znajomość problematyki, motywów i sensu utworu, a nie samo streszczenie fabuły.
- Część tekstów trzeba znać w całości, część z fragmentów, więc poziom powtórki nie może być taki sam.
- Jeśli zdajesz w starszej formule, nie mieszaj aktualnego wykazu z materiałami przeznaczonymi dla innych roczników.
Skąd bierze się oficjalny wykaz lektur na 2026 rok
W 2026 roku większość absolwentów zdaje maturę w Formule 2023, więc właśnie do niej odnosi się aktualny wykaz lektur. Ja zawsze zaczynam od tego rozróżnienia, bo to ono najczęściej miesza się w głowach maturzystów: są dwie formuły egzaminu, a materiały przygotowane dla starszych roczników potrafią wyglądać podobnie, choć nie są identyczne.
Oficjalny spis wynika z informatora CKE i komunikatów dotyczących egzaminu ustnego. CKE opisuje też przejściowy układ na lata 2025–2028, dlatego w 2026 roku trzeba patrzeć na listę jako na element szerszych zasad, a nie na pojedynczą, zamkniętą tabelkę. Jeśli ktoś zdaje w Formule 2015, powinien sprawdzić własny informator, bo ten wykaz będzie dla niego inny.
W praktyce oznacza to jedno: warto czytać lektury przez pryzmat egzaminu, czyli sprawdzać, co jest obowiązkowe, co występuje we fragmentach i co może pojawić się w zadaniach jawnych. Taki sposób porządkowania materiału oszczędza czas, a przy okazji zmniejsza ryzyko, że uczysz się czegoś, co nie pasuje do Twojej formuły.
Pełny wykaz lektur obowiązkowych w Formule 2023
Poniżej rozbijam listę na trzy części, bo tak najłatwiej ją opanować. Nazwy zostawiam w brzmieniu z dokumentów CKE, bo przy maturze liczą się drobne różnice typu „fragmenty”, „wybrane opowiadanie” albo „wybrany esej”.
Zakres podstawowy
- Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana
- Jan Parandowski, Mitologia, cz. I Grecja
- Homer, Iliada (fragmenty)
- Sofokles, Antygona
- Lament świętokrzyski (fragmenty)
- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)
- Pieśń o Rolandzie (fragmenty)
- William Szekspir, Makbet
- Molier, Skąpiec
- Ignacy Krasicki, wybrana satyra
- Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność; Dziady cz. III
- Bolesław Prus, Lalka
- Henryk Sienkiewicz, Potop (fragmenty)
- Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara
- Stanisław Wyspiański, Wesele
- Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (fragmenty)
- Stefan Żeromski, Przedwiośnie
- Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty)
- Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu
- Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat (fragmenty)
- Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem
- Albert Camus, Dżuma
- George Orwell, Rok 1984
- Sławomir Mrożek, Tango
- Marek Nowakowski, Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii)
- Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie)
- Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach)
- Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty)
Ponadto z zakresu szkoły podstawowej
- Ignacy Krasicki, bajki
- Adam Mickiewicz, Dziady cz. II, Pan Tadeusz (księgi: I, II, IV, X, XI, XII)
- Aleksander Fredro, Zemsta
- Juliusz Słowacki, Balladyna
Przeczytaj również: Jak wygląda nauczanie domowe? Poznaj korzyści i wymagania dla rodziców
Zakres rozszerzony
- Homer, Odyseja (fragmenty)
- Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty)
- Jan Kochanowski, Treny jako cykl poetycki
- William Szekspir, Hamlet
- Juliusz Słowacki, Kordian
- realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska: Honoré de Balzac, Ojciec Goriot; Charles Dickens, Klub Pickwicka; Mikołaj Gogol, Martwe dusze; Gustaw Flaubert, Pani Bovary
- Franz Kafka, Proces (fragmenty)
- Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata
- Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy
- Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe
- Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa
- Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku
- Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie
- wybrany esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta
Ta lista jest długa, ale właśnie o to chodzi: na maturze nie wygrywa ten, kto zna najwięcej tytułów, tylko ten, kto wie, które teksty dają się dobrze wykorzystać w odpowiedzi i które trzeba mieć opanowane bez zawahania. Z tej samej przyczyny warto od razu rozdzielić lektury pełne od tych omawianych tylko we fragmentach.
Jak odróżnić teksty do przeczytania w całości od tych we fragmentach
Ja rozdzielam przygotowanie do polskiego na trzy koszyki: teksty do przeczytania w całości, teksty do opanowania przez fragmenty i formy, które wymagają szczególnej uwagi, bo w nazwie już kryje się ograniczenie. Taki podział jest prosty, ale działa lepiej niż chaotyczne odhaczanie kolejnych książek.
| Typ zapisu | Co to znaczy w praktyce | Na co uważać |
|---|---|---|
| W całości | Trzeba znać fabułę, bohaterów, problematykę i najważniejsze sceny. | Nie wystarczy streszczenie; egzaminator szybko wyczuje odpowiedź opartą tylko na ogólnikach. |
| Fragmenty | CKE zakłada odwołanie do wybranych części tekstu, a nie do całej lektury w jednakowym stopniu. | Warto znać sens całości, ale też umieć opisać, co dzieje się w przytoczonym fragmencie. |
| Wybrane opowiadanie / esej | Liczy się konkretny utwór wskazany przez CKE, nie cały dorobek autora. | Najczęstszy błąd to kojarzenie nazwiska, ale nie samego tekstu. |
Ta różnica wydaje się drobna, ale na maturze robi dużą robotę. Jeśli pomylisz fragment z całością albo potraktujesz wybrane opowiadanie jak dowolny tekst autora, odpowiedź zaczyna brzmieć zbyt ogólnie i traci precyzję. Właśnie dlatego kolejny krok to nie tylko czytanie, ale rozumienie, czego CKE naprawdę oczekuje w zadaniach.
Co naprawdę sprawdza CKE na polskim
W części ustnej egzamin trwa 30 minut: 15 minut przygotowania, 10 minut wypowiedzi monologowej i 5 minut rozmowy z zespołem. W praktyce pierwsze zadanie dotyczy lektury obowiązkowej i wybranego kontekstu, więc nie chodzi o recytację streszczenia, ale o sensowną, uporządkowaną wypowiedź. CKE zaznacza też, że lista jawnych zadań nie wyczerpuje całej tematyki lektur, dlatego uczenie się samych gotowych pytań to ślepa uliczka.
| Część egzaminu | Co sprawdza | Jak się przygotować |
|---|---|---|
| Ustna | Umiejętność mówienia o lekturze obowiązkowej, łączenia jej z kontekstem i budowania spójnej odpowiedzi. | Ćwicz krótkie tezy, przykłady i konteksty do najważniejszych lektur, najlepiej na głos. |
| Pisemna | Argumentację, interpretację i umiejętność korzystania z lektur jako dowodów, a nie ozdobników. | Do każdej ważnej lektury miej zapisane motywy, bohaterów i 1–2 sceny, które da się przywołać w rozprawce. |
| Test historycznoliteracki | Znajomość wybranych utworów, ich problematyki i miejsca w tradycji literackiej. | Powtarzaj krótkie notatki o epoce, motywach i funkcji utworu, zamiast samej fabuły. |
W wypracowaniu szczególnie opłaca się znać lektury, które łatwo łączą się z motywami typu cierpienie, bunt, samotność, wolność, odpowiedzialność czy rozpad wartości. To właśnie one najczęściej dają najwięcej argumentów i pozwalają budować odpowiedź, która brzmi dojrzale, a nie szkolnie.
Najczęstsze błędy przy nauce lektur
W praktyce problemy nie zaczynają się od trudnych książek, tylko od złych nawyków. Najczęściej widzę pięć powtarzających się błędów, które psują nawet niezłe przygotowanie:
- Uczenie się samych streszczeń - to za mało, bo na maturze trzeba mówić o problematyce, motywach i sensie utworu, a nie tylko odtwarzać fabułę.
- Mieszanie aktualnego wykazu z materiałami z poprzednich lat - część notatek i repetytoriów nadal opiera się na starszym układzie, więc trzeba je weryfikować, a nie ślepo powielać.
- Brak rozróżnienia między całością a fragmentem - to drobiazg na papierze, ale duży błąd w odpowiedzi ustnej albo pisemnej.
- Niedopracowane konteksty - sama lektura to za mało; trzeba jeszcze umieć ją zestawić z innym tekstem, epoką, motywem albo problemem.
- Brak ćwiczenia mówienia - wiele osób czyta dobrze, ale blokuje się, kiedy ma ułożyć odpowiedź na głos.
- Zbyt późne przejście od czytania do powtarzania - jeśli zostajesz na etapie „jeszcze przeczytam”, to w ostatnim tygodniu zostaje Ci chaos zamiast wiedzy.
Jeśli mam wskazać jeden błąd, który najczęściej kosztuje najwięcej punktów, to jest nim mylenie znajomości tytułu ze znajomością problemu. Na maturze sama nazwa lektury jeszcze niczego nie załatwia, bo liczy się to, czy potrafisz z niej zbudować sensowną odpowiedź.
Co warto wyciągnąć z tej listy przed ostatnią powtórką
Na finiszu nie próbowałabym robić wszystkiego od nowa. Najlepszy efekt daje szybkie odfiltrowanie tytułów, które mają największą siłę argumentacyjną, i zrobienie do nich krótkich, konkretnych notatek. Ja zwykle dzielę je na trzy grupy: znam dobrze, znam średnio i muszę odświeżyć.
- Do każdej ważnej lektury zapisz motyw, bohatera, jedną scenę i jeden kontekst.
- Przećwicz odpowiedź ustną na głos, najlepiej w tempie zbliżonym do egzaminacyjnego.
- Nie dokładaj już nowych, niepewnych źródeł, jeśli nie masz czasu na ich sprawdzenie.
- Jeśli zdajesz w Formule 2015, oddziel swoje materiały od wykazu przygotowanego dla Formuły 2023.
- Skup się na tekstach, które najłatwiej wykorzystać w wielu tematach, bo one dają największy zwrot z czasu nauki.
W praktyce najbardziej opłaca się postawić na lektury, które wracają w wielu motywach i dają szerokie konteksty. Taki sposób pracy jest prostszy niż wkuwanie całej listy po kolei i dużo lepiej działa w stresie egzaminacyjnym.
